They can’t both be right. Market Effeciency and P versus NP problem.

Những người học tài chính chắc chẳng còn xa lạ với thuyết “thị trường hiệu quả” (market efficiency). Giải thích đơn giản của thuyết này là, thị trường luôn hoạt động theo cách mà không nhà đầu tư nào có thể kiếm lời được cả. Tùy vào mức độ mạnh yếu của thị trường hiệu quả mà ở dạng mạnh nhất ( strong form) thậm chí những nhà đầu tư nắm giữ thông tin nội bộ cũng không thể kiếm lời được. Khái niệm này gọi là “thuyết” bởi vì giới học tài chính còn cãi nhau vỡ đầu xem là thị trường hiệu quả có thực sự tồn tại không.

Vào năm 2007, Doran, Peterson, và Wright có làm một khảo sát 4500 giáo sư dậy tài chính, kết quả là

– 90% tin vào thị trường hiệu quả mức độ yếu (weak-form).

– 75% tin vào thị trường hiệu quả mức độ trung bình (semi-strong form)

– 40% tin vào thị trường hiệu quả mức độ mạnh (strong form).

Kết luận của mấy bác này là, hầu hết các giáo sư đều tin vào thị trường hiệu quả mức yếu và trung bình. Tất nhiên là chả mấy ai dại dột trả lời là tin vào thị trường hiệu quả mức độ mạnh rồi, bởi thị trường mà hiệu quả đến thế thì các bác còn đi dậy tài chính làm gì nữa. Năm 2010, Doran, Peterson và Wright có làm lại bản survey một lần nữa, nhưng tiếc là mình không có access được kết quả.

Thế là hết chuyện của các nhà tài chính .

Sang chuyện của mấy bác học Computer Science.

Mấy bạn học Computer Science chắc không hề lạ lẫm gì với khái niệm P và NP. Giải thích cũng khá lằng nhằng, nhưng đại loại

P (Polynomial Time) là những dạng bài toán có thể giải trong thời gian hữu hạn. Ví dụ :tính 5×6, 101 có phải số nguyên tố hay không … 

NP (Non-deterministic Polynomial time ) là những dạng bài toán mà nếu đưa ra lời giải thì có thể xác định được lời giải ấy đúng hay sai trong khoảng thời gian hữu hạn. Ví dụ : 24 có phải 4! hay không, 1 tỉ tỉ có phải là kết quả của 100! hay không … Đại loại những bài toán này nếu giải bình thường thì rất lâu nhưng nếu có một kết quả thì check xem đúng hay sai sẽ rất nhanh.

Dân Computer Science cũng cãi nhau vỡ đầu xem, P và NP có bằng nhau hay không. Vì nếu P= NP thì hầu hết những thứ gọi là “bảo mật” như thẻ tín dụng, bí mật quân sự, mật khẩu wifi … sẽ không còn bảo mật nữa, mọi “thiên tài” trên thế giới đều có thể nhân bản được, và người đầu tiên chứng minh được P = NP có thể ngay lập tức nhận được 7 triệu USD từ Clay Institute (http://blog.computationalcomplexity.org/2004/05/what-if-p-np.html). Còn rât nhiều điều thú vị xoay quanh P và NP nhưng không liên quan tới bài viết này lắm nên mình không đưa vào

Lại có một ông, tên là Gasarch, năm 2002 có phỏng vấn rất sâu 100 người và nhận được phản hồi như sau (http://www.cs.umd.edu/~gasarch/papers/poll.pdf)

– 9 người tin rằng P= NP

– 61 người tin là P# NP

– Những người còn lại không đưa ra ý kiến hoặc cho rằng vấn đề này không thể nào chứng minh được.

———-

Nhìn lại 2 bản survey, ta có thể tạm kết luận, dân tài chính thì tin rằng thị trường hiệu quả, còn dân Computer Science thì không tin vào P=NP.

Thế nhưng, một điều kiện quan trọng để thị trường hiệu quả xẩy ra là việc người ta nhanh chóng phát hiện ra được những chiến lược đầu tư hoàn hảo nhất trong thời gian tích tắc, đồng nghĩa với việc P = NP(điều mà dường như rất khó xẩy ra).

“Everyone who could appreciate a symphony would be Mozart; everyone who could follow a step-by-step argument would be Gauss; everyone who could recognize a good investment strategy would be Warren Buffett.” – Trích “http://www.scottaaronson.com/blog/?p=122

Như vậy, rõ ràng niềm tin của dân Finance và dân Computer Science đang bị mâu thuẫn, cho đến khi có lời giải chung cho cả 2. Hay nói cách khác :”They can’t both be right”. 

——-

Về cá nhân mình, thì mình không tin vào thị trường hiệu quả, nhất là khi đọc xong mấy tài liệu vỡ lòng của CS.

Mình không phải dân Computer Science, cho nên có thể nửa sau viết theo ý hiểu là chính, bạn nào thấy mình bị hiểu sai thì có thể chỉnh lại. 😀

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s