Silent risk

Vừa (bị bắt) đọc xong chương đầu của “Silent Risk” , làm mình nhớ tới một câu mà các cụ nhà ta ví von :” Mất bò mới lo làm chuồng”.

Ngày xưa nghe câu này, vón chỉ nghĩ đến một anh nông dân không biết vì lười hay vì coi thường trộm đến nỗi để nhà cửa hớ hênh để trôm dắt mất bò. Đấy là tội biết mà cố tình không làm.

Nhưng bây giờ mình mới hiểu thêm một lớp nghĩa nữa, không biết vì các cụ nhà ta thâm thúy hay là do mình tự suy ra. Hãy tưởng tượng một đất nước, một trăm năm, một nghìn năm chả có con bò nào bị mất thì người ta có quan tâm đến chuyện làm chuồng cho bò không.

Giống như các bậc phụ huynh tá hỏa khi phát hiện ra con mình nghiện ngập xong :” Ơ con tôi ngoan lắm, mười mấy năm nay nó có mắc lỗi gì đâu”
Giống như các công ty lớn mạnh hàng chục năm, lúc bị đối thủ mới cạnh tranh cho hết thị phần rồi mới quay ra :” Ơ, công ty tôi àm ăn tốt lắm, mấy chục năm nay tăng trưởng vẫn đều đều” – (said ELOP- Nokia’s CEO =)) ).
Giống như các tổ chức tài chính ngày khủng hoảng, thị trường sụp đổ rồi mới biết được nguyên nhân tại sao.

Giống kiểu nhiều nơi người ta vân vo gạo bằng nước bẩn, kiểu:
“Trăm năm nay mấy đời làng tui đều làm thế có aai bị sao đâu” xong đùng cái cả làng ung thư.

Giống kiểu người ta hay chặt phá rừng, dỡ ruộng làm sân gôn, đập hang động để xây cáp treo…

Nhiều lúc trong mỗi chúng ta, ai ai cũng đều quá tự tin vào kinh nghiệm của bản thân, tin tưởng vào những thứ mình đã thấy, đã quan sát. Những thứ mà chúng ta vẫn nghĩ là an toàn, nhiều lúc lại tiềm ẩn những hiểm họa không ngờ nhất. Những hiểm họa ấy vẫn sẽ giữ im lặng ( silent) cho tới một ngày nó lên tiếng.

The fool only understand the risk after the harm is done.